Kopie zapasowe strony – zasada 3-2-1 w praktyce

O kopiach zapasowych większość firm myśli dopiero wtedy, gdy są potrzebne. Strona przestaje działać po nieudanej aktualizacji, ktoś przypadkiem usuwa ważne podstrony, napastnik szyfruje pliki albo firma hostingowa ma awarię – i nagle okazuje się, że kopii nie ma, jest sprzed roku albo leży na tym samym serwerze, który właśnie przestał działać. Dobrze zaplanowane kopie zapasowe to najtańsze ubezpieczenie strony, pod warunkiem że działają wtedy, gdy są potrzebne.

W tym poradniku wyjaśniamy zasadę 3-2-1 i to, jak przełożyć ją na stronę firmową i sklep internetowy. Opisujemy, co powinna obejmować kopia, jak często ją robić, gdzie przechowywać, jak długo trzymać kolejne wersje, jak chronić kopie przed napastnikami i jak sprawdzić, że naprawdę da się z nich odtworzyć stronę. Na końcu znajdziesz procedurę przywracania i listę kontrolną.

W skrócie:

• zasada 3-2-1 to trzy kopie danych, na dwóch różnych nośnikach lub w dwóch systemach, w tym jedna poza miejscem, w którym działa strona,
• kopia robiona przez hosting to dobry początek, ale nie zastępuje kopii przechowywanej u innego dostawcy,
• częstotliwość kopii zależy od tego, ile danych możesz stracić – sklep potrzebuje kopii częściej niż strona wizytówka,
• kopia, której nikt nie próbował przywrócić, to tylko nadzieja, a nie zabezpieczenie,
• kopie zawierają dane osobowe, więc trzeba je chronić tak samo jak samą stronę.

Przed czym chronią kopie zapasowe

Kopie zapasowe kojarzą się głównie z włamaniami i awariami serwerów, ale w praktyce najczęściej ratują przed zwykłymi błędami. Lista sytuacji, w których kopia okazuje się bezcenna, jest długa.

• Nieudana aktualizacja – nowa wersja wtyczki lub motywu psuje wygląd albo funkcje strony.
• Błąd człowieka – usunięta podstrona, nadpisane treści, przypadkowo zmienione ustawienia.
• Włamanie – złośliwy kod w plikach i bazie danych albo zaszyfrowanie danych przez napastnika.
• Awaria serwera lub hostingu – uszkodzony dysk, błąd po stronie dostawcy, zawieszone konto.
• Zakończenie współpracy z dostawcą – nieopłacony hosting, spór z poprzednim wykonawcą, brak dostępu do serwera.
• Migracja – przeniesienie strony na inny serwer lub domenę, przy którym coś poszło nie tak.

W każdej z tych sytuacji liczy się to samo: czy istnieje kopia z odpowiedniego momentu, czy da się do niej dostać, gdy serwer strony jest niedostępny, i czy ktoś wie, jak ją przywrócić. Ogólne zasady tworzenia kopii dla stron na WordPressie opisuje przewodnik kopii zapasowych WordPressa.

Zasada 3-2-1 w prostych słowach

Zasada 3-2-1 to sprawdzony sposób organizowania kopii, stosowany od lat w informatyce. Jej sens opisuje między innymi artykuł o strategii 3-2-1. Przełożona na stronę internetową brzmi tak:

• 3 kopie danych – działająca strona i co najmniej dwie niezależne kopie zapasowe.
• 2 różne miejsca lub systemy – na przykład kopia na serwerze hostingu i kopia w usłudze przechowywania plików u innego dostawcy.
• 1 kopia poza miejscem działania strony – w innym centrum danych, u innej firmy, tak aby awaria lub włamanie na serwer strony jej nie dotknęły.

Coraz częściej zasadę rozszerza się o dwa dodatkowe elementy: jedną kopię, której nie da się zmienić ani usunąć przez określony czas, oraz zero błędów przy sprawdzaniu kopii. Pierwszy chroni przed napastnikiem, który po włamaniu usuwa także kopie, drugi przypomina, że kopia ma wartość tylko wtedy, gdy została sprawdzona.

Dla małej strony firmowej zasada 3-2-1 nie oznacza drogiej infrastruktury. Zwykle wystarczy kopia wykonywana przez hosting oraz automatyczna kopia wysyłana do zewnętrznej usługi przechowywania plików, z której korzysta tylko osoba odpowiedzialna za stronę.

Najważniejsze jest to, żeby kopie były od siebie naprawdę niezależne. Dwie kopie na dwóch dyskach tego samego serwera albo w dwóch katalogach tego samego konta to w praktyce jedna kopia – zniknie razem z serwerem lub kontem.

Co powinna obejmować kopia strony

Kopia strony to nie jeden plik. Strona na WordPressie składa się z kilku elementów, a brak któregokolwiek z nich może uniemożliwić odtworzenie.

• Baza danych – treści podstron i wpisów, ustawienia, użytkownicy, zamówienia, zgłoszenia z formularzy. Sposób jej kopiowania opisuje poradnik o kopii bazy danych.
• Pliki – system, motywy, wtyczki oraz katalog z przesłanymi obrazami i dokumentami. Szczegóły zawiera poradnik o kopii plików.
• Konfiguracja – plik konfiguracyjny strony, reguły serwera i ustawienia, które nie są zapisane w bazie.
• Informacje poza stroną – ustawienia DNS domeny, konfiguracja poczty, licencje płatnych wtyczek i dane dostępowe do usług zewnętrznych.

Ostatni punkt bywa pomijany, a jego brak potrafi wydłużyć odtworzenie strony o wiele godzin. Warto przechowywać w bezpiecznym miejscu aktualny opis: gdzie jest domena, jakie są rekordy DNS, gdzie działa poczta, jakie klucze licencyjne i dostępy do API wykorzystuje strona.

Kopia hostingu a własna kopia

Większość firm hostingowych wykonuje kopie zapasowe kont klientów. To cenne zabezpieczenie, ale ma swoje ograniczenia. Kopie hostingu są zwykle przechowywane w tej samej infrastrukturze, przez określony czas, a dostęp do nich zależy od tego, czy konto u dostawcy jest aktywne. Gdy konto zostanie zawieszone albo dostawca ma poważną awarię, kopia może być niedostępna dokładnie wtedy, gdy jest potrzebna.

Warto sprawdzić u swojego dostawcy kilka rzeczy:

• jak często wykonywane są kopie i jak długo są przechowywane,
• czy obejmują pliki, bazy danych i pocztę,
• czy możesz samodzielnie przywrócić całość lub pojedyncze pliki i bazy,
• czy przywrócenie jest bezpłatne i jak długo trwa,
• gdzie fizycznie przechowywane są kopie.

Niezależnie od odpowiedzi warto mieć własną kopię u innego dostawcy. To ona realizuje „jedynkę” z zasady 3-2-1. Konfigurację serwera i kopii pod kątem bezpieczeństwa i wydajności wykonujemy w ramach usługi konfiguracja hostingu i serwera.

Jak często robić kopie

Częstotliwość kopii najlepiej ustalić, odpowiadając na pytanie: ile danych firma może stracić bez większych problemów? W informatyce nazywa się to docelowym punktem odtworzenia. Jeśli kopia jest robiona raz na dobę, w najgorszym przypadku tracisz zmiany z prawie całego dnia.

Rodzaj strony	Co się zmienia	Rozsądna częstotliwość
Strona wizytówka	rzadkie zmiany treści	codziennie i przed każdą zmianą
Strona z blogiem i formularzami	wpisy, zgłoszenia, komentarze	codziennie, baza częściej przy dużym ruchu
Sklep internetowy	zamówienia, klienci, stany	baza wielokrotnie w ciągu dnia, pliki codziennie
Serwis z kontami użytkowników	ciągłe zmiany danych	baza w krótkich odstępach lub w trybie ciągłym

Baza danych i pliki nie muszą być kopiowane z tą samą częstotliwością. Baza zmienia się często i zajmuje mało miejsca, więc warto kopiować ją częściej. Pliki – zwłaszcza obrazy – zmieniają się rzadziej i zajmują dużo miejsca, więc często wystarczy kopia codzienna lub przyrostowa, obejmująca tylko nowe i zmienione pliki.

Jak długo strona może nie działać

Drugie ważne pytanie, obok tego, ile danych możesz stracić, brzmi: jak długo strona może być niedostępna? W informatyce nazywa się to docelowym czasem odtworzenia. Dla strony wizytówki kilka godzin przerwy bywa akceptowalne. Dla sklepu w szczycie sezonu albo dla firmy, która zbiera rezerwacje online, każda godzina oznacza utracone przychody.

Odpowiedź na to pytanie wpływa na sposób przechowywania kopii. Jeśli strona musi wrócić szybko, kopia powinna być łatwo dostępna i gotowa do przywrócenia jednym poleceniem, a procedura – przećwiczona. Czasem warto mieć przygotowany zapasowy serwer, na którym kopię można uruchomić, gdy główny hosting ma poważną awarię. Jeśli kilka godzin przerwy nie jest problemem, wystarczy prostszy i tańszy układ.

W praktyce czas odtworzenia składa się z kilku elementów: zauważenia problemu, decyzji o przywróceniu, pobrania kopii, samego przywrócenia i sprawdzenia strony. Monitoring dostępności skraca pierwszy etap, spisana procedura – drugi i czwarty, a dobrze dobrane miejsce przechowywania – trzeci.

Jak długo przechowywać kopie

Jedna najnowsza kopia to za mało. Jeśli problem – na przykład ukryty złośliwy kod albo błąd w danych – pojawił się tydzień temu i został zauważony dziś, wszystkie kopie z ostatniego tygodnia zawierają ten sam problem. Dlatego przechowuje się kilka wersji z różnych okresów.

Popularny schemat to kopie dzienne z ostatnich kilku tygodni, kopie tygodniowe z ostatnich kilku miesięcy i kopie miesięczne z dłuższego okresu. Pozwala to wrócić zarówno do wczorajszego stanu, jak i do stanu sprzed kilku miesięcy, nie zajmując przy tym nieograniczonej ilości miejsca. Okres przechowywania trzeba jednak dopasować także do przepisów o ochronie danych, o czym piszemy dalej.

Gdzie przechowywać kopie

Kopia przechowywana na tym samym serwerze co strona chroni tylko przed niektórymi problemami – na przykład przed przypadkowym usunięciem treści. Nie chroni przed awarią serwera, zawieszeniem konta ani włamaniem, bo napastnik z dostępem do serwera ma też dostęp do kopii. Dlatego co najmniej jedna kopia powinna trafiać gdzie indziej.

• Usługa przechowywania obiektów w chmurze – tania, skalowalna i dostępna niezależnie od hostingu. Najczęstszy wybór dla kopii stron.
• Drugi serwer u innego dostawcy – przydatny, gdy kopia ma pozwolić także na szybkie uruchomienie strony w innym miejscu.
• Dysk w firmie – jako dodatkowa kopia, odłączana od sieci, chroni przed scenariuszem, w którym napastnik usuwa wszystkie kopie dostępne przez internet.

Kopie przesyłane poza serwer powinny być szyfrowane, a dostęp do miejsca ich przechowywania – ograniczony do osób, które naprawdę go potrzebują. Dane dostępowe do magazynu kopii nie powinny pozwalać na ich usunięcie z poziomu serwera strony.

Kopie odporne na napastników

Coraz częstszym scenariuszem jest atak, w którym napastnik po uzyskaniu dostępu do serwera usuwa lub szyfruje nie tylko stronę, ale także kopie zapasowe, do których serwer ma dostęp. Jeśli wtyczka do kopii na serwerze ma pełne uprawnienia do magazynu w chmurze, napastnik też je ma.

Ochrona przed takim scenariuszem polega na tym, żeby serwer strony mógł kopie zapisywać, ale nie mógł ich usuwać ani nadpisywać. Wiele usług przechowywania plików pozwala ustawić blokadę usuwania na określony czas albo wersjonowanie, które zachowuje poprzednie wersje plików nawet po ich nadpisaniu. Uzupełnieniem jest kopia offline, odłączona od sieci, do której napastnik w ogóle nie ma dostępu.

Kopie zapasowe w sklepie internetowym

Sklep ma szczególne wymagania, bo jego dane zmieniają się cały czas. Przywrócenie bazy danych z rana oznacza utratę wszystkich zamówień, rejestracji klientów i zmian stanów z kolejnych godzin. Dlatego kopie bazy sklepu wykonuje się często, a przywracanie planuje się z dużą ostrożnością.

W przypadku awarii sklepu nie zawsze najlepszym rozwiązaniem jest przywrócenie całej bazy. Czasem lepiej przywrócić tylko uszkodzone elementy, na przykład ustawienia lub produkty, a zamówienia z ostatnich godzin zachować. Przed przywróceniem warto włączyć tryb konserwacji, żeby w trakcie nie wpływały nowe zamówienia, a po przywróceniu – porównać listę zamówień z danymi z systemu płatności i ewentualnego ERP.

W sklepach na WooCommerce kopie i procedury przywracania ustawiamy w ramach administracji sklepami WooCommerce, uwzględniając integracje i to, gdzie jeszcze są zapisywane dane zamówień.

Kopia przed każdą zmianą

Poza harmonogramem automatycznych kopii warto wykonywać kopię ręcznie przed każdą większą zmianą: aktualizacją systemu, motywu i wtyczek, instalacją nowej wtyczki, zmianą wyglądu czy migracją. Taka kopia pozwala szybko wrócić do stanu sprzed zmiany, jeśli coś pójdzie nie tak, bez sięgania do kopii z poprzedniej nocy i bez utraty zmian z bieżącego dnia.

Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest testowanie zmian na kopii strony, w osobnym środowisku testowym. Dopiero gdy zmiana działa poprawnie, wprowadza się ją na stronę produkcyjną. O tym, jak bezpiecznie przeprowadzać aktualizacje, piszemy w poradniku jak bezpiecznie aktualizować WordPressa.

Środowisko testowe i kopie robocze

Kopie zapasowe przydają się nie tylko w awariach. Kopię strony można uruchomić jako środowisko testowe, w którym sprawdza się aktualizacje, nowe funkcje i zmiany wyglądu, zanim trafią na stronę produkcyjną. To najlepszy sposób, żeby zmiany nie zaskakiwały klientów błędami.

Trzeba jednak pamiętać, że środowisko testowe zawiera kopię danych, w tym danych osobowych. Powinno być chronione hasłem, wyłączone z indeksowania przez wyszukiwarki i nie może wysyłać prawdziwych wiadomości do klientów, na przykład potwierdzeń zamówień. Po zakończeniu testów stare środowiska warto usuwać, zamiast zostawiać je na serwerze na lata.

Automatyzacja i harmonogram

Kopie, które trzeba wykonywać ręcznie, prędzej czy później przestają być wykonywane. Dlatego podstawą powinien być automatyczny harmonogram, a kopie ręczne – tylko uzupełnieniem przed zmianami.

Na WordPressie wtyczki do kopii często korzystają z wbudowanego mechanizmu zadań zaplanowanych, który uruchamia się przy odwiedzinach strony. Na stronach z małym ruchem zadania mogą się wtedy opóźniać albo nie wykonywać wcale. Bardziej niezawodne jest uruchamianie zadań przez harmonogram serwera. Mechanizm zadań zaplanowanych opisuje dokumentacja WordPressa o cronie.

Automatyczne kopie potrzebują też monitoringu. Kopia, która od tygodnia kończy się błędem z powodu braku miejsca, jest równie zła jak brak kopii. Powiadomienie o nieudanej kopii powinno trafiać do osoby, która może zareagować.

Test odtwarzania – najważniejszy krok

Najczęstsza historia, jaką słyszymy przy awariach, brzmi: „kopie były, ale nie dało się z nich odtworzyć strony”. Archiwum okazuje się uszkodzone, baza danych niepełna, brakuje katalogu z obrazami albo nikt nie wie, jak przywrócić stronę z plików, które wygenerowała wtyczka.

Jedynym sposobem, żeby mieć pewność, jest regularny test odtwarzania. Polega on na przywróceniu kopii w osobnym środowisku – na przykład na serwerze testowym – i sprawdzeniu, czy strona działa: czy otwierają się podstrony, wyświetlają obrazy, działa logowanie do panelu i formularze. Test warto powtarzać co kilka miesięcy i po każdej zmianie sposobu wykonywania kopii.

Test ma jeszcze jedną zaletę: pokazuje, ile czasu zajmuje odtworzenie strony. To ważna informacja dla firmy, bo pozwala ocenić, jak długo strona może być niedostępna w razie awarii, i czy ten czas jest akceptowalny.

Procedura przywracania krok po kroku

W sytuacji awarii łatwo działać nerwowo. Spisana procedura pozwala przejść przez przywracanie spokojnie i niczego nie pominąć.

1. Ustal przyczynę i zakres problemu – czy dotyczy całej strony, bazy, plików czy tylko fragmentu treści.
2. Zabezpiecz obecny stan – zrób kopię aktualnych plików i bazy, nawet uszkodzonych. Mogą być potrzebne do odzyskania najnowszych danych lub analizy.
3. Wybierz właściwą kopię – sprzed wystąpienia problemu, a przy włamaniu – sprzed infekcji.
4. Włącz tryb konserwacji – szczególnie w sklepie, żeby w trakcie nie wpływały nowe dane.
5. Przywróć pliki i bazę – w całości lub tylko potrzebne elementy.
6. Sprawdź działanie strony – podstrony, formularze, logowanie, płatności, integracje.
7. Uzupełnij utracone dane – zamówienia, zgłoszenia i zmiany wprowadzone po dacie kopii.
8. Usuń przyczynę – zaktualizuj rozszerzenia, zmień hasła, popraw konfigurację, żeby problem nie wrócił.

Kopie a dane osobowe

Kopia strony zawiera wszystkie dane zapisane w bazie: zgłoszenia z formularzy, konta klientów, zamówienia z adresami. To oznacza, że kopie podlegają tym samym zasadom ochrony danych osobowych co sama strona. Przepisy RODO wymagają odpowiedniego zabezpieczenia danych, w tym ochrony przed nieuprawnionym dostępem, i przechowywania ich nie dłużej, niż to potrzebne.

W praktyce oznacza to szyfrowanie kopii przesyłanych poza serwer, ograniczony dostęp do miejsca ich przechowywania, przemyślany okres przechowywania i wybór dostawcy, który zapewnia odpowiedni poziom ochrony danych. Warto też opisać kopie w dokumentacji przetwarzania danych w firmie. Wskazówki dotyczące ochrony danych publikuje Urząd Ochrony Danych Osobowych.

Bezpieczeństwo samych kopii

Kopia zapasowa to kompletny obraz strony, więc w niepowołanych rękach jest bardzo cenna. Jeden z częstszych błędów, jakie widzimy przy przejmowaniu stron, to archiwa kopii pozostawione w publicznie dostępnym katalogu serwera. Każdy, kto zgadnie lub znajdzie nazwę pliku, może pobrać całą stronę razem z bazą danych i hasłami do usług.

• kopie nie mogą leżeć w katalogach dostępnych z przeglądarki,
• pliki kopii powinny być szyfrowane, zwłaszcza poza serwerem,
• dostęp do magazynu kopii powinien mieć osobne, silne hasło i uwierzytelnianie dwuskładnikowe,
• stare, niepotrzebne kopie trzeba usuwać zgodnie z ustalonym okresem przechowywania.

Ogólne zasady higieny cyfrowej, w tym dotyczące kopii i haseł, zebrano w serwisie gov.pl o cyberbezpieczeństwie.

Wtyczka, panel hostingu czy narzędzie zewnętrzne

Kopie strony można wykonywać na kilka sposobów, a każdy ma swoje miejsce w zasadzie 3-2-1. Wtyczka do kopii działa wewnątrz strony, jest łatwa w konfiguracji i potrafi wysyłać kopie do zewnętrznych magazynów. Jej słabością jest to, że działa na tym samym serwerze co strona – przy poważnej awarii lub włamaniu może przestać działać.

Kopie wykonywane przez panel hostingu działają niezależnie od strony i obejmują zwykle całe konto, także pocztę. Narzędzia zewnętrzne łączą się z serwerem z zewnątrz i pobierają kopie do własnej infrastruktury, co daje niezależność od serwera i hostingu. Najpewniejszy układ łączy dwa z tych sposobów, na przykład kopie hostingu i kopie zewnętrzne lub wtyczkę wysyłającą archiwa do niezależnego magazynu.

Poczta, dokumenty i dane poza stroną

Strona to często tylko część firmowych danych w internecie. Na tym samym koncie hostingowym działa poczta, a w usługach zewnętrznych – formularze, newsletter, system rezerwacji czy CRM. Każde z tych miejsc wymaga przemyślenia, czy i jak jest kopiowane.

Poczta na hostingu bywa objęta kopiami dostawcy, ale nie zawsze w takim zakresie, jakiego oczekuje firma. Przy poczcie w usługach chmurowych odpowiedzialność za kopie jest często podzielona – dostawca chroni przed awarią infrastruktury, ale nie zawsze przed przypadkowym usunięciem wiadomości przez użytkownika. Warto to sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić kopie. Konfigurację poczty i jej zabezpieczeń opisujemy na stronie konfiguracja poczty firmowej.

Dane w usługach zewnętrznych, na przykład listy subskrybentów newslettera czy historia rezerwacji, warto okresowo eksportować. Jeśli usługa przestanie działać lub firma zmieni dostawcę, eksport pozwoli przenieść dane bez utraty historii.

Kopie przy migracji i zmianie hostingu

Migracja strony na nowy serwer to moment szczególnego ryzyka. Strona działa przez chwilę w dwóch miejscach, zmieniają się adresy serwerów, a błędy w przeniesieniu bazy lub plików wychodzą na jaw dopiero po przełączeniu domeny. Pełna, sprawdzona kopia sprzed migracji to podstawowe zabezpieczenie – pozwala w każdej chwili wrócić do starego stanu.

Po migracji trzeba też upewnić się, że system kopii działa na nowym serwerze. Zdarza się, że po przeniesieniu strony kopie przez tygodnie nadal są wykonywane ze starego, wyłączonego już konta albo nie są wykonywane wcale. Migracje stron przeprowadzamy w ramach usługi migracja stron między hostingami, a o tym, jak nie stracić przy tym pozycji w Google, piszemy w poradniku migracja strony bez utraty pozycji.

Dokumentacja i odpowiedzialność

System kopii działa dobrze tylko wtedy, gdy ktoś za niego odpowiada. Warto ustalić, kto sprawdza powiadomienia o nieudanych kopiach, kto przeprowadza testy odtwarzania i kto decyduje o przywróceniu strony w razie awarii. W małej firmie może to być jedna osoba po stronie firmy i jedna po stronie wykonawcy strony.

Krótka dokumentacja – gdzie są kopie, jak często powstają, jak długo są przechowywane i jak je przywrócić – powinna być dostępna także wtedy, gdy strona i serwer są niedostępne. Przechowywanie jej wyłącznie na serwerze strony to pułapka, w którą wpada wiele firm.

Ile kosztuje dobry system kopii

Dobry system kopii zapasowych dla strony firmowej nie musi być drogi. Na koszt składają się miejsce w zewnętrznym magazynie, ewentualna licencja na narzędzie do kopii i czas potrzebny na konfigurację, monitoring i testy odtwarzania. Przy typowej stronie firmowej to niewielki koszt w porównaniu z tym, ile kosztowałoby odtworzenie strony od zera albo dni bez działającej strony i poczty.

Największą wartością nie jest jednak samo narzędzie, tylko proces: ktoś sprawdza, czy kopie się wykonują, ktoś regularnie testuje ich odtworzenie i ktoś wie, co zrobić w razie awarii. Dlatego kopie najlepiej sprawdzają się jako część stałej opieki nad stroną, a nie jednorazowa konfiguracja, o której wszyscy zapominają.

Najczęstsze błędy przy kopiach zapasowych

• Kopie tylko na serwerze strony – znikają razem z serwerem lub są usuwane przez napastnika.
• Brak testów odtwarzania – kopie, z których nie da się odtworzyć strony.
• Tylko jedna, najnowsza kopia – zawiera ten sam problem, który właśnie wyszedł na jaw.
• Kopia bez bazy danych lub bez katalogu z plikami – niepełne odtworzenie strony.
• Brak powiadomień o błędach – kopie od tygodni się nie wykonują, a nikt o tym nie wie.
• Archiwa w publicznym katalogu – kopia strony dostępna dla każdego.
• Brak opisu konfiguracji poza stroną – DNS, poczta i licencje odtwarzane z pamięci.

Lista kontrolna kopii zapasowych

1. Kopie obejmują bazę danych, pliki i konfigurację strony.
2. Co najmniej jedna kopia jest przechowywana u innego dostawcy niż hosting strony.
3. Częstotliwość kopii odpowiada temu, ile danych firma może stracić.
4. Przechowywane są kopie z różnych okresów, a nie tylko najnowsza.
5. Kopie poza serwerem są szyfrowane, a serwer nie może ich usuwać.
6. Zadania kopii uruchamia niezawodny harmonogram, a błędy są zgłaszane.
7. Test odtwarzania został wykonany w ostatnich miesiącach i opisany.
8. Istnieje spisana procedura przywracania i opis konfiguracji poza stroną.
9. Okres przechowywania kopii uwzględnia zasady ochrony danych osobowych.

Najczęstsze pytania

Czy kopie robione przez hosting wystarczą?

To dobry początek, ale zwykle nie wystarczają. Kopie hostingu są przechowywane w tej samej infrastrukturze i mogą być niedostępne przy poważnej awarii dostawcy lub zawieszeniu konta. Warto mieć dodatkowo własną kopię u innego dostawcy, zgodnie z zasadą 3-2-1.

Jak często robić kopię zapasową strony firmowej?

Strona wizytówka z rzadkimi zmianami zwykle potrzebuje kopii codziennej i dodatkowej przed każdą zmianą. Strona z blogiem i formularzami – codziennej, z częstszą kopią bazy danych przy dużej liczbie zgłoszeń. Sklep internetowy wymaga kopii bazy wielokrotnie w ciągu dnia, bo stale dochodzą zamówienia.

Jak sprawdzić, czy kopia zapasowa działa?

Jedynym pewnym sposobem jest test odtwarzania: przywrócenie kopii w osobnym środowisku i sprawdzenie, czy strona działa – otwierają się podstrony, wyświetlają obrazy, działa panel i formularze. Test warto powtarzać co kilka miesięcy i po każdej zmianie sposobu wykonywania kopii.

Ile wersji kopii trzeba przechowywać?

Więcej niż jedną. Problem, na przykład ukryty złośliwy kod, może istnieć od tygodni, zanim zostanie zauważony. Sprawdza się schemat z kopiami dziennymi z kilku tygodni, tygodniowymi z kilku miesięcy i miesięcznymi z dłuższego okresu, dopasowany do zasad przechowywania danych osobowych.

Czy kopie zapasowe podlegają RODO?

Tak, jeśli zawierają dane osobowe, a kopia strony z formularzami czy sklepem prawie zawsze je zawiera. Kopie trzeba chronić przed nieuprawnionym dostępem, najlepiej szyfrować, a okres ich przechowywania powinien być przemyślany i opisany w dokumentacji przetwarzania danych.

Co zrobić, jeśli napastnik usunął także kopie?

Dlatego jedna kopia powinna być chroniona przed usunięciem z poziomu serwera – przez blokadę usuwania lub wersjonowanie w magazynie kopii – albo przechowywana offline. Jeśli takiej kopii nie ma, warto sprawdzić kopie hostingu i skontaktować się z dostawcą jak najszybciej, zanim zostaną nadpisane.

Ile trwa przywrócenie strony z kopii?

Zależy od wielkości strony, miejsca przechowywania kopii i przygotowania procedury. Mała strona z dobrze przygotowaną kopią może zostać przywrócona stosunkowo szybko, duży sklep z integracjami wymaga więcej czasu i sprawdzenia danych. Test odtwarzania pozwala poznać ten czas, zanim będzie potrzebny w praktyce.

Źródła i dalsza lektura

• Strategia 3-2-1 – opis zasady i jej rozszerzeń.
• Kopie zapasowe WordPressa – przewodnik dla administratorów.
• Kopia bazy danych – jak ją wykonać.
• Kopia plików – co obejmuje i jak ją przygotować.
• Zadania zaplanowane w WordPressie – jak działa harmonogram.
• RODO – zasady ochrony danych osobowych, także w kopiach.
• Cyberhigiena na gov.pl – podstawowe zasady bezpieczeństwa.

Zadbamy o kopie Twojej strony

Konfigurujemy kopie zgodne z zasadą 3-2-1: automatyczne, szyfrowane, przechowywane u niezależnego dostawcy i chronione przed usunięciem. Regularnie sprawdzamy, czy da się z nich odtworzyć stronę, i mamy gotową procedurę na wypadek awarii. Szczegóły opisujemy na stronie kopie zapasowe i odzyskiwanie stron, a kopie są stałym elementem naszej opieki technicznej nad stronami.

Gdy strona jest już bezpieczna, możemy pomóc w jej dalszym rozwoju – od pozycjonowania po kampanie i treści, o których piszemy na stronie możliwości po starcie strony.